EFTA

EFTA - The European Free Trade Association

Ísland gerðist aðili að EFTA árið 1970 og þar með hófst þátttaka landsins í evrópsku samstarfi á sviði viðskipta. EFTA samstarfið gengur fyrst og fremst út á fríverslun og hafa EFTA-ríkin samið um tollfrjáls þjónustu- og vöruviðskipti sín á milli að undanskildum flestum landbúnaðarafurðum.

Stutt um sögu EFTA

EFTA var stofnað  árið 1960 af Austurríki, Bretlandi, Danmörku, Noregi, Portúgal, Svíþjóð og Sviss. Helsta markmið ríkjanna var að koma á fríverslun með iðnaðarvörur milli aðildarríkjanna og þegar árið 1966 var því marki að mestu náð. Annað markmið var að koma á fríverslun í Vestur-Evrópu og með það að markmiði gerðu öll EFTA ríkin tvíhliða fríverslunarsamninga við ESB árið 1972 sem höfðu í för með sér að árið 1977 var að mestu komin á fríverslun með iðnaðarvöru milli EFTA ríkjanna og ESB ríkjanna.

Segja má  að eftir að þessi markmið voru í höfn hafi EFTA ekki haft mörgu að vinna að. Það breytist hins vegar á milli 1980 og 1990 þegar hugmyndir fara á kreik um sameiginlegan innri markað ESB og síðar hugmyndir um nánari samvinnu sem leiddu til gerðar EES-samningsins.

Aðildarríki EFTA

Ríkin sem eiga aðild að EFTA í dag eru fjögur: Ísland, Liechtenstein, Noregur og Sviss en Noregur og Sviss eru einu ríkin sem eru eftir af stofnríkjunum. Austurríki, Bretland, Danmörk, Portúgal og Svíþjóð hafa gengið í ESB og sama er að segja um Finna sem fengu aukaaðilda að EFTA árið 1961. Liechtenstein gekk til liðs við EFTA árið 1991.

Verkefni EFTA

Með nokkurri einföldun má segja að EFTA þjóni í dag þríþættum tilgangi sem er að vera:

• vettvangur samvinnu og samskipta EFTA ríkjanna um viðskipti sín í milli
• vettvangur EFTA ríkjanna fyrir gerð nýrra fríverslunarsamninga við lönd utan ESB og umsjón þeirra fríverslunarsamninga sem þegar hafa verið gerðir
• vettvangur fyrir þrjú af EFTA ríkjun fjórum, þ.e. Íslandi, Noregi og Liechtenstein, til þess að taka þátt í EES samstarfinu við 27 aðildarríki Evrópusambandsins frá 1. janúar 2007.
  

Samtök iðnaðarins og EFTA

SI og fyrirrennarar þeirra studdu eindregið aðildina að EFTA á sínum tíma og það þrátt fyrir að íslenskur iðnaður yrði fyrst og fremst fyrir áhrifum þess að tollvernd var létt af íslenskum iðnvarningi. Það hafði vissulega í för með sér margvíslegar breytingar og sumar greinar iðnaðarins þoldu illa óhefta samkeppni en sem betur fer döfnuðu aðrar greinar og nýjar urðu til.

Samtök iðnaðarins komu um margra ára skeið beint að starfinu innan EFTA á  vettvangi Ráðgjafanefndar EFTA þar sem reglulega koma saman aðilar vinnumarkaðarins til þess að ræða um hagsmuni sína. Sérstaklega var þátttakan virk á árunum 1985 - 1995 þegar hugmyndir um EES-samninginn voru að kvikna og unnið var að gerð hans.

Eftir að  EES-samningurinn varð til hafa Samtök iðnaðarins dregið úr starfi sínu á vettvangi EFTA og samstarfið færst yfir í stofnanir EES-samstarfsins.